“رویداد مهم دیگر متعاقب این نوزایی (رنسانس)، «انقلاب صنعتی» بود که به پشتوانهی انقلاب علمی رقم خورد و بیش از پیش ظواهر زندگی بشر را تغییر داد و شرایطی را فراهم آورد که بشر بتواند دخل و تصرف بیشتری در طبیعت داشته و به خوشایندهای خود احوالات امور را تغییر دهد. با کنار هم آمدن علم و تکنولوژی کمکم ذهنیت بشر به سمت و سوی توسعه گرایش پیدا کرد و در این میان بدویترین شکل توسعه یعنی توسعهی اقتصادی بیشترین تبادر را به ذهن آدمی داشت. انسان با درک اولیهی خود در باب توسعه، گمان میکرد که توسعه یعنی بزرگتر کردن اقتصاد به هر قیمتی!
هنگامیکه توسعه بهغلط همارز بزرگ کردن اقتصاد دانسته شده و صرفا به توسعهی اقتصادی فروکاهیده میشود، آنگاه فجایع زیستمحیطی و اجتماعی رخ می دهند. بشری که توسعه را فقط در شکل اقتصادی آن میفهمد بهراحتی پای خود را بر حقوق محیط زیست و اجتماع خواهد گذاشت. تا اواخر قرن نوزدهم، توسعه فقط در شکل اقتصادی آن فهمیده میشد و بدین ترتیب «کسب ثروت به هر قیمتی» آسیبهایی جدی را به جهان و انسان وارد میآورد.
محض مثال در یک نمونه در کشور برزیل «طرح معدن چوب جنگلهای آمازون» – با این نگاه که کشور برزیل جنگلهای آمازون را به چوب تبدیل کرده و چوب را صادر کند و سپس زمینهای باقیمانده را به کشتزارهای قهوه تبدیل نماید و از این مسیر با صادرات قهوه نیز پول درآورده و متمول شود – طرح برگزیدهی ملی قلمداد شده بود!
کم کم این نوع نگاه به اقتصاد بهتوسط فلاسفه، متفکرین و اندیشمندان مورد نقد جدی قرار گرفت و آنتیتزهایی جدی در رابطه با آن عرضه شد که ورق را برگرداند و متعاقباً گفتمان جدیدی در باب توسعه پا به عرصهی وجود گذاشت که بهموجبش توسعهی اقتصادی تنها یکی از ارکان توسعه محسوب شده و همهی آن قلمداد نمیشد. این گفتمان بعدها به «گفتمان توسعهی پایدار» معروف شد که داعیهی آن توسعهی همهجانبه بود. اکنون دیگر بشر میدانست که توسعه رکنهای دیگری هم دارد:
یک) محیط زیست
دو) اجتماع
مثلث توسعهی پایدار از سه ضلع تشکیل شده است که بهترتیب محیط زیست، اجتماع و اقتصاد هستند. توسعه بهشکل راستین و پایدار آن – جوریکه بتوان امیدوار بود که نسلهای بعدی نیز همچنان فرصتهای توسعهای خود را خواهند داشت – میبایست که هر سه رکن فوق را در نظر داشته باشد در غیر اینصورت به ضد خود مبدل شده و آنچه که در ابتدا خیال میشد که قرار است توسعه به همراه بیاورد، خودش یک اقدام جدی ضدتوسعه میشود…”
[نقلقولی از کتاب کار دل / فصل صفرم / بخش دوم]
تیم ارتباطات “فلوئید وَلو”
۲۲ آذر ۰۴
📸 عکس: جناب آقای جوزف هاشمی (سمت چپ)، مدیر عامل مجموعهی کالاگستر (نمایندهی انحصاری برند فلوئید وَلو در ایران) در مراسم رونمایی و جشن امضای کتاب کار دل استاد دی داد.
درود و سپاس.