انرژی خورشیدی بهعنوان یکی از پاکترین، در دسترسترین و پایدارترین منابع انرژی تجدیدپذیر، نقشی محوری در گذار جهانی از سوختهای فسیلی به سمت نظامهای انرژی کمکربن ایفا میکند. با توجه به تشدید بحرانهای زیستمحیطی نظیر تغییرات اقلیمی، افزایش آلایندههای هوا و پایانپذیری منابع فسیلی، بهرهگیری از پتانسیل عظیم انرژی خورشیدی نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی برای کشورها محسوب میشود. ایران با برخورداری از میانگین بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال و شدت تابش بالای خورشید، از ظرفیتهای کمنظیری در این حوزه برخوردار است که متأسفانه تاکنون به میزان شایسته مورد بهرهبرداری قرار نگرفته است. سرمایهگذاری در این بخش میتواند امنیت انرژی، ایجاد اشتغال پایدار و کاهش وابستگی به نفت و گاز را به همراه داشته باشد.
از منظر فنی، فناوری فتوولتائیک (تبدیل مستقیم نور خورشید به الکتریسیته) با کاهش چشمگیر هزینههای تولید در دههی اخیر، به یکی از مقرونبهصرفهترین گزینههای تولید برق تبدیل شده است. عمر مفید بالای پنلهای خورشیدی (بیش از ۲۵ سال)، نیاز اندک به نگهداری، قابلیت نصب در مقیاسهای مختلف از سامانههای کوچک خانگی تا نیروگاههای عظیم و همچنین امکان بهرهبرداری در مناطق دورافتاده و فاقد دسترسی به شبکهی سراسری، از جمله مزایای فنی این فناوری است. از منظر اقتصادی، انرژی خورشیدی ضمن کاهش هزینههای بلندمدت مصرفکنندگان، از طریق ایجاد بازاری رقابتی در حوزهی تجهیزات، نصب و نگهداری، به رونق کسبوکارهای دانشبنیان و اشتغالزایی پایدار کمک شایانی میکند. همچنین، هر مگاواتساعت برق خورشیدی جایگزین سوختهای فسیلی، از انتشار حجم قابل توجهی دیاکسید کربن و سایر آلایندهها جلوگیری میکند.
با وجود مزایای متعدد، توسعهی انرژی خورشیدی در ایران با چالشهایی نظیر تأمین مالی پروژهها، نوسانات نرخ ارز، عدم ثبات سیاستهای حمایتی و برخی محدودیتهای زیرساختی در شبکهی توزیع برق مواجه است. با این حال، تدوین یک نقشهی راه ملی با تعهدات بلندمدت، ارائهی تسهیلات مالی مناسب و تضمین خرید برق توسط دولت، میتواند موانع موجود را کاهش داده و سرمایهگذاری در این حوزه را تسریع بخشد. در افق ۲۰۳۰ و با توجه به تعهدات بینالمللی ایران در زمینهی کاهش انتشار کربن، سهم انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی در سبد انرژی کشور باید بهشکل چشمگیری افزایش یابد. تحقق این هدف مستلزم عزم ملی، همکاری بخش خصوصی و دولتی و بهرهگیری از تجارب موفق کشورهای پیشرو در این عرصه است.
تیم ارتباطات فلوئید ولو
۲۳ خرداد ۰۵
